Het oorlogskamp in Drenthe

Afbeelding: Kamp Westerbork by Art Museum Kroonzicht

WESTERBORK – Vlak na de capitulatie op 15 Mei 1940 van Nederland in de 2e wereldoorlog nadat Duitsland het land had bezet werd in Noord Nederland in de provincie Drenthe een kamp opgezet door de bezetter. Gevangenen werden aan het werk gezet om het kamp te bouwen. Hoewel het kamp grotendeels afgebroken is geweest, is er nog veel blijven bestaan en wordt er veel moeite gedaan door nabestaanden om de geschiedenis hier niet te vergeten.

De Duitsers waren in die tijd gebrainstormd om in een oorlogsmachine te functioneren waarbij kwam kijken dat ze hun vijanden als minderheden moesten beschouwden, waarvan de hun belevenis minderheden geen bestaansrecht hadden en zij maar moesten doen wat ze verteld werd. Tegenstanders van het regime, Roma Zigeuners, Sinti’s, Leden van het verzet, maar vooral Joden werden gezien als de staatsvijanden. Zij werden bijna allen opgepakt in de loop van de oorlog als ze al niet ondergedoken zaten of gevlucht waren naar niet bezet gebied. Zij werden vanuit lokale treinstations, zoals bijv. het Amsterdam Muiderpoort Station, op transport gezet naar het interneringskamp Westerbork nadat ze lokaal al langzaam aan vernederd en geïsoleerd waren geweest.

Vanuit Westerbork vertrok elke dinsdag een trein naar werkkampen en vernietigingskampen in het Oosten en andere delen van Europa. Enkele namen van deze kampen waren Bergen Belsen, Sobibor, Buchenwald en Auschwitz. Sobibor en Auschwitz waren vernietigingskampen waar voornamelijk Joden en gevangen militairen naartoe werden getransporteerd als deze niet vooraf al werden vermoord.

Westerbork zelf was geen vernietigingskamp. Er werd wel arbeid verricht, maar het was vooral een tussen station voor diegene die verder op transport moesten naar één van de andere kampen. Het kamp werd uiteindelijk op 12 April 1945 bevrijd door de geallieerden waarna het kamp nog lange tijd in tact bleef omdat er ook een ziekenhuis was gevestigd en niet iedereen direct na de bevrijding gezond genoeg was op te kunnen vertrekken. Dat is nu dus 76 jaar geleden. Veel slachtoffers van het Joden transport hebben altijd gezegd, als we niet lichamelijk vermoord zijn, zijn we dat wel geestelijk.

De meeste barakken zijn na de oorlog nog gebruikt voor andere doeleinden. Tot omstreeks in de jaren ’70, de tijd waarin veel van de barakken werden afgebroken, werden ze nog gebruikt voor onder andere gastarbeider en ook de Molukken. Sommige barakken werden zelfs na de oorlog nog als kippenschuur gebruikt. Vlak direct na de bevrijding diende het kamp zelfs als interneringskamp voor NSB’ers, oud NSB’ers en andere die gevangen waren genomen omdat ze de Duitsers tijdens de bezetting hadden geholpen. Opmerkelijk en best vreemd genoeg is dat in die tijd er een korte periode was dat er zowel nog gedeporteerde Joden als NSB’ers gezamenlijk in het kamp verbleven.

Vandaag wordt er veel moeite gedaan om de oude barakken die zijn afgebroken en bewaard, weer terug te plaatsen, zodat het kamp een plek wordt die de geschiedenis kan laten blijven zien, zodat niet vergeten wordt wat er allemaal is gebeurd.

Wanneer je in Noord Nederland bent, heb je naast Westerbork in Drenthe ook Westerbroek in Groningen. De plaatsnamen lijken op elkaar maar het is niet een en het zelfde. In 2025 is het straks 80 jaar geleden dat het kamp werd bevrijd en tijdens dat jubileum jaar is het wel de moeite waard om eens een kijkje te gaan nemen. Veel renovatiewerken zullen dan naar alle waarschijnlijkheid in een vergevorderd stadium zijn. Want ze doen daar immers de laatste jaren erg hun best om veel geschiedenis te laten zien van hoe het er toen was.

One comment

  1. Ben in juli 2017 op Kamp Westerbork geweest. We reden er een stukje doorheen met de Drentse Fietsvierdaagse. Ben niet in het museum geweest, wel het kamp over gewandeld. In mijn eentje. Mijn partner kan daar niet tegen… hij bleef op een bankje zitten helemaal vooraan. De herinnering moet wel blijven!

    Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s